Gepubliceerd op
16 september 2026
door
Mirjam Hulst.
Een probleemanalyse helpt je om een probleem of vraagstuk te verkennen en af te bakenen voordat je een probleemstelling en onderzoeksvragen formuleert. Je brengt onder andere de aanleiding, context, achtergrond en relevantie van het probleem in kaart.
Je maakt een probleemanalyse meestal aan het begin van een scriptie, onderzoeksvoorstel of plan van aanpak. Zo krijg je eerst duidelijk wat het probleem is, voor wie het speelt en welk deel ervan je gaat onderzoeken.
Voorbeelden van problemen voor een probleemanalysePraktijkprobleem: organisatie verliest klanten/abonnees en weet niet waarom.
Onderzoeksprobleem: onvoldoende duidelijkheid over hoe socialmediagebruik voor het slapen samenhangt met slaapkwaliteit van studenten.
Heb je een breed onderwerp en weet je nog niet precies welk probleem je wilt onderzoeken? Met Quillbots AI Chat kun je mogelijke invalshoeken en afbakeningen verkennen.
Het reflectiemodel van Korthagen helpt je om bewust terug te kijken op je eigen handelen en daarvan te leren. Bij een Korthagen-reflectie doorloop je vijf stappen:
Handelen
Terugblikken
Bewustwording van essentiële aspecten
Alternatieven ontwikkelen
Uitproberen.
Je kunt het model gebruiken om te reflecteren op bijvoorbeeld een stage, presentatie, gesprek of andere situatie waarin je wilt onderzoeken wat goed ging, wat beter kon en hoe je een volgende keer wilt handelen.
Voorbeeld: Korthagen-reflectieJe merkt tijdens een presentatie dat je door spanning sneller gaat praten. Met het model van Korthagen kijk je terug op wat er gebeurde, onderzoek je wat je gedrag beïnvloedde en bedenk je hoe je het bij een volgende presentatie anders kunt aanpakken.
Gebruik Quillbots AI Chat om passende reflectievragen te bedenken en je reflectie verder uit te werken.
Kwalitatief onderzoek is onderzoek waarbij je niet-numerieke gegevens verzamelt en analyseert. Je onderzoekt bijvoorbeeld hoe mensen een situatie ervaren, welke redenen zij voor hun keuzes geven en welke betekenis zij aan gebeurtenissen geven.
Je verzamelt kwalitatieve gegevens bijvoorbeeld met interviews, focusgroepen, observaties of een analyse van documenten. Vervolgens onderzoek je welke ervaringen, verschillen en terugkerende thema’s in de gegevens voorkomen.
Kwalitatief onderzoek is vooral geschikt wanneer je verdieping en context zoekt. Je kunt deze onderzoeksvorm gebruiken om een onderwerp te verkennen, motieven en behoeften te begrijpen of een praktisch probleem vanuit verschillende perspectieven te onderzoeken.
TipMet Quillbots AI Chat kun je voorbeelden bedenken van open onderzoeksvragen en kwalitatieve onderzoeksmethoden die bij je onderwerp passen.
Kwantitatief onderzoek is onderzoek waarbij je numerieke gegevens verzamelt en analyseert. Met cijfers onderzoek je bijvoorbeeld hoe vaak iets voorkomt, hoeveel mensen een bepaalde mening hebben, of groepen van elkaar verschillen en of er een verband bestaat tussen verschillende variabelen.
Je verzamelt kwantitatieve gegevens, bijvoorbeeld met een vragenlijst met gesloten vragen, een experiment of een analyse van bestaande gegevens. De resultaten geef je vaak weer met aantallen, percentages, gemiddelden, tabellen en grafieken. Kwantitatief onderzoek is vooral geschikt als je patronen wilt herkennen, een hypothese wilt toetsen of uitspraken wilt doen over een grotere groep.
TipMet Quillbots AI Chat kun je voorbeelden bedenken van kwantitatieve onderzoeksvragen en passende methoden om gegevens te verzamelen.
De DESTEP-analyse is een model waarmee je de externe macro-omgeving van een organisatie in kaart brengt. Hiermee identificeer je kansen en bedreigingen in de markt. Op basis van de resultaten kun je een strategie aanpassen.
Het model is gebaseerd op zes factoren: demografisch, economisch, sociaal-cultureel, technologisch, ecologisch en politiek-juridisch. Waar je exact op ingaat hangt af van het veld waarin je organisatie opereert.
Een DESTEP-analyse richt zich uitsluitend op externe factoren. De bevindingen uit je onderzoek, kun je gebruiken in een SWOT-analyse. Je kunt ook de macro-factoren die van invloed zijn op de organisatie in een confrontatiematrix uiteenzetten.
TipHerschrijf jouw DESTEP-analyse in een academische stijl met Quillbots gratis Tekst Herschrijven tool.
Een SWOT-analyse helpt je om snel inzicht te krijgen in de situatie van een bedrijf, project, product of persoonlijk doel. Je onderzoekt vier onderdelen: sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen. Daardoor zie je waar je nu staat, wat goed gaat, waar verbetering nodig is en welke externe ontwikkelingen invloed kunnen hebben op je plannen.
SWOT-analyses worden vaak gebruikt door bedrijven en ondernemers, maar zijn ook handig voor studenten, teams en persoonlijke ontwikkeling. Door de vier onderdelen naast elkaar te zetten, kun je beter bepalen welke keuzes passen bij je doel en welke stappen je als eerste moet zetten.
TipMet Quillbots AI Chat kun je ideeën verzamelen voor je SWOT-analyse, bijvoorbeeld voor een bedrijf, project, studieopdracht of persoonlijke ontwikkeling.
Validiteit en betrouwbaarheid laten zien hoe sterk en geloofwaardig een onderzoek is. Validiteit gaat over de vraag of je onderzoek echt meet of onderzoekt wat je wilt weten. Betrouwbaarheid gaat over de vraag of je methode consistente resultaten oplevert als je het onderzoek op dezelfde manier herhaalt.
Je gebruikt validiteit en betrouwbaarheid bijvoorbeeld in een scriptie, wetenschappelijke studie, evaluatie of professioneel onderzoeksrapport. Samen helpen ze beoordelen of je conclusies goed onderbouwd zijn. Een onderzoek kan betrouwbaar zijn zonder valide te zijn: je kunt iets steeds op dezelfde manier meten, maar alsnog iets anders meten dan je eigenlijk wilde onderzoeken.
Validiteit en betrouwbaarheid: voorbeeldenStel dat je wilt onderzoeken hoe tevreden medewerkers zijn over hun werk. Je gebruikt daarvoor een vragenlijst. De vragenlijst is valide als de vragen echt gaan over werktevredenheid, bijvoorbeeld over motivatie, werkplezier, waardering en betrokkenheid.
De vragenlijst is minder valide als je vooral vraagt naar iets anders, zoals reistijd of het aantal gewerkte uren. Dan meet je misschien wel steeds op dezelfde manier, maar niet precies wat je wilde onderzoeken.
De vragenlijst is betrouwbaar als medewerkers onder dezelfde omstandigheden ongeveer dezelfde antwoorden geven wanneer ze de vragenlijst later nog een keer invullen.
Met Quillbots AI Chat kun je het verschil tussen validiteit en betrouwbaarheid laten uitleggen aan de hand van je eigen onderzoeksvraag.
Met de SMART-methode maak je een vaag doel concreet, meetbaar en haalbaar. SMART staat voor specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden. Door deze vijf onderdelen te gebruiken, beschrijf je precies wat je wilt bereiken, hoe je bepaalt of je doel is behaald en binnen welke termijn dat moet gebeuren.
Je kunt SMART-doelen gebruiken voor je studie, stage, werk, persoonlijke ontwikkeling of onderzoek. Ook in de zorg worden SMART-doelen vaak gebruikt, bijvoorbeeld voor leerdoelen tijdens een stage of opleiding. De methode helpt vooral als je doel nu nog te breed of onduidelijk is, zoals “Ik wil beter plannen” of “Ik wil mijn communicatie verbeteren”.
De methode werkt vooral goed voor doelen die je binnen een duidelijke periode wilt behalen en waarvan je de voortgang kunt meten.
TipMet Quillbots AI Chat kun je een vaag doel omzetten naar een concreet SMART-doel.
Een theoretisch kader beschrijft de belangrijkste begrippen, theorieën en modellen waarop je onderzoek is gebaseerd. Je gebruikt dit onderdeel om je onderzoek af te bakenen, je keuzes te onderbouwen en je resultaten later beter te kunnen interpreteren. Meestal staat het theoretisch kader na de inleiding en vóór de methodologie.
De STARR-methode helpt je om gestructureerd te reflecteren op een situatie, bijvoorbeeld tijdens je stage of opleiding. STARR staat voor situatie, taak, actie, resultaat en reflectie. Door deze vijf stappen te volgen, beschrijf je niet alleen wat er gebeurde, maar ook wat jouw rol was, wat je deed en wat je daarvan hebt geleerd.
