5 krachten model Porter | Uitleg, voorbeeld & template

Het 5 krachten model van Porter is een strategisch model waarmee je de concurrentiedruk binnen een markt of bedrijfstak analyseert. Je onderzoekt vijf krachten die invloed hebben op de positie en winstgevendheid van organisaties in die markt. Zo krijg je inzicht in waar de belangrijkste concurrentiedruk vandaan komt en hoe aantrekkelijk een markt is.

De vijf krachten zijn concurrentie tussen bestaande aanbieders, dreiging van nieuwe toetreders, onderhandelingsmacht van leveranciers, onderhandelingsmacht van afnemers en dreiging van substituten.

Wil je de concurrentiekrachten binnen een bepaalde markt in kaart brengen? Met Quillbots AI Chat kun je mogelijke factoren per kracht verzamelen.

Wat is het 5 krachten model van Porter?

Het 5 krachten model van Porter, ook wel Porter’s Five Forces genoemd, is ontwikkeld door strategieprofessor Michael Porter. Het model helpt je om te onderzoeken hoe sterk de concurrentiedruk binnen een markt of bedrijfstak is.

Bij het model van Porter kijk je niet alleen naar directe concurrenten. Ook leveranciers, afnemers, mogelijke nieuwe toetreders en alternatieve producten of diensten kunnen druk uitoefenen op organisaties binnen een markt.

Hoe sterker deze krachten zijn, hoe moeilijker het doorgaans is voor organisaties om een sterke marktpositie te behouden en winstgevend te blijven.

Het model bestaat uit vijf krachten:

1. concurrentie tussen bestaande aanbieders;
2. dreiging van nieuwe toetreders;
3. onderhandelingsmacht van leveranciers;
4. onderhandelingsmacht van afnemers;
5. dreiging van substituten.

Wat zijn de vijf krachten van Porter?

Elke kracht laat een andere bron van concurrentiedruk zien. Door de vijf krachten afzonderlijk te beoordelen, ontdek je welke partijen en ontwikkelingen de meeste invloed hebben op de markt.

1. Concurrentie tussen bestaande aanbieders

Deze kracht gaat over de mate van concurrentie tussen organisaties die al actief zijn in dezelfde markt.

De concurrentie is bijvoorbeeld sterker wanneer:

• er veel vergelijkbare aanbieders zijn;
• producten of diensten weinig van elkaar verschillen;
• de markt weinig groeit;
• klanten makkelijk kunnen overstappen.

2. Dreiging van nieuwe toetreders

De dreiging van nieuwe toetreders gaat over hoe makkelijk nieuwe concurrenten de markt kunnen betreden.

Is toetreden relatief eenvoudig? Dan kunnen bestaande bedrijven sneller met extra concurrentie te maken krijgen. Hoge investeringen, regelgeving, specialistische kennis of sterke bestaande merken kunnen juist toetredingsdrempels vormen.

3. Onderhandelingsmacht van leveranciers

De onderhandelingsmacht van leveranciers geeft aan hoeveel invloed leveranciers hebben op bijvoorbeeld prijzen, kwaliteit en leveringsvoorwaarden.

Leveranciers hebben doorgaans meer macht wanneer er weinig geschikte alternatieven zijn of wanneer overstappen naar een andere leverancier moeilijk of kostbaar is.

4. Onderhandelingsmacht van afnemers

De onderhandelingsmacht van afnemers gaat over de invloed van klanten of andere kopers.

Afnemers hebben bijvoorbeeld meer macht wanneer zij:

• uit veel aanbieders kunnen kiezen;
• producten eenvoudig kunnen vergelijken;
• weinig kosten hebben om over te stappen;
• een groot deel van de omzet van een aanbieder vertegenwoordigen.

5. Dreiging van substituten

Een substituut is een ander product of een andere dienst waarmee een klant dezelfde of een vergelijkbare behoefte kan vervullen.

Hoe aantrekkelijker en toegankelijker zulke alternatieven zijn, hoe groter de dreiging van substituten.

Wil je je analyse van de vijf krachten duidelijk formuleren? Met Quillbots Tekst Herschrijven kun je lange analyses bondiger en duidelijker maken.

Hoe maak je een 5 krachten analyse van Porter?

Je maakt een 5 krachten analyse van Porter door eerst de markt af te bakenen en daarna iedere concurrentiekracht afzonderlijk te onderzoeken. Vervolgens beoordeel je hoe sterk iedere kracht is en wat dit betekent voor de totale concurrentiedruk. Het doel is dus niet alleen om een score te geven, maar vooral om die beoordeling te onderbouwen.

1. Bepaal welke markt je analyseert

Baken eerst de markt of bedrijfstak af. Maak duidelijk welke producten of diensten, klanten en eventueel welk geografisch gebied bij je analyse horen.

Een te brede afbakening maakt het moeilijk om de vijf krachten nauwkeurig te beoordelen.

2. Verzamel informatie over iedere kracht

Onderzoek vervolgens welke factoren invloed hebben op de vijf krachten. Kijk bijvoorbeeld naar:

• het aantal en type concurrenten;
• toetredingsdrempels;
• het aantal geschikte leveranciers;
• overstapmogelijkheden voor klanten;
• alternatieve producten of diensten.

Gebruik waar mogelijk betrouwbare marktgegevens, rapporten en andere relevante bronnen.

3. Beoordeel de sterkte van iedere kracht

Bepaal per kracht of de concurrentiedruk bijvoorbeeld laag, gemiddeld of hoog is. Onderbouw iedere beoordeling met de informatie die je hebt verzameld.

Alleen aangeven dat een kracht hoog of laag is, is dus niet voldoende. Leg ook uit waarom je tot die beoordeling komt.

4. Analyseer de totale concurrentiedruk

Bekijk tot slot hoe de vijf krachten samen de concurrentiedruk bepalen. Een markt met meerdere sterke krachten is doorgaans uitdagender voor organisaties, maar de uiteindelijke gevolgen hangen ook af van de positie en strategie van het bedrijf.

Gebruik je conclusie vervolgens als input voor strategische keuzes.

5 krachten model Porter voorbeeld

Stel dat je het 5 krachten model van Porter toepast op een fictieve webshop in duurzame kleding. Per kracht beoordelen we de concurrentiedruk als laag, gemiddeld of hoog. Zo zie je hoe de afzonderlijke bevindingen samen leiden tot een conclusie over de markt.

De analyse laat zien dat vooral de concurrentie tussen bestaande aanbieders, de sterke positie van afnemers en de dreiging van substituten veel concurrentiedruk veroorzaken. Een mogelijke strategische reactie is daarom om de webshop duidelijker te onderscheiden en klanten sterker aan het merk te binden, bijvoorbeeld met een uniek assortiment, een sterke merkpositionering of extra service.

5 krachten model Porter template

Met deze 5 krachten model Porter template kun je de concurrentiedruk binnen een markt stap voor stap analyseren. Noteer per kracht je belangrijkste bevindingen en beoordeel de invloed als laag, gemiddeld of hoog. Onderbouw iedere beoordeling kort, zodat duidelijk is waarom een kracht veel of weinig concurrentiedruk veroorzaakt.

Gebruik de ingevulde beoordelingen vervolgens om te bepalen welke krachten de meeste concurrentiedruk veroorzaken. Deze uitkomsten vormen de basis voor je conclusie en mogelijke strategische keuzes.

Veelgestelde vragen over het 5 krachten model van Porter

Is het 5 krachten model een interne of externe analyse?

Het 5 krachten model van Porter is een externe analyse. Je onderzoekt factoren buiten de organisatie die invloed hebben op de concurrentiedruk, zoals concurrenten, leveranciers, afnemers, nieuwe toetreders en substituten. Interne kenmerken van de organisatie zelf staan niet centraal in dit model.

Wil je externe en interne factoren van elkaar onderscheiden? Met Quillbots AI Chat kun je verschillende factoren indelen en vergelijken

Wat is het verschil tussen het 5 krachten model en een SWOT-analyse?

Het verschil tussen het 5 krachten model van Porter en een SWOT-analyse is dat Porters model zich richt op externe concurrentiekrachten binnen een markt. Een SWOT-analyse onderzoekt daarnaast ook de interne sterktes en zwaktes van een organisatie.

De modellen kunnen daarom naast elkaar worden gebruikt. Met een SWOT-analyse breng je sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen in kaart.

Wil je bepalen welk model het beste bij je analyse past? Met Quillbots AI Chat kun je verschillende analysemethoden vergelijken.

Wat is de Engelse naam van het 5 krachten model van Porter?

De Engelse naam van het 5 krachten model van Porter is Porter’s Five Forces of Porter 5 Forces Model. Beide termen verwijzen naar hetzelfde model van Michael Porter, waarmee je vijf concurrentiekrachten binnen een markt of bedrijfstak analyseert.

Kom je Engelstalige uitleg over het model tegen? Met Quillbots Vertaler kun je Engelse teksten eenvoudig naar het Nederlands vertalen.

Wat is het verschil tussen het 5 krachten model van Porter en de value chain?

Het verschil tussen het 5 krachten model van Porter en de value chain is dat ze op een ander niveau analyseren. Het vijfkrachtenmodel onderzoekt de externe concurrentiekrachten binnen een markt, terwijl Porters value chain of waardeketen kijkt naar interne activiteiten waarmee een organisatie waarde creëert.

Wil je bepalen welk strategisch model bij je vraagstuk past? Met Quillbots AI Chat kun je verschillende modellen vergelijken op doel en toepassing.

Wat zijn beperkingen van het 5 krachten model van Porter?

Beperkingen van het 5 krachten model van Porter zijn dat het de werkelijkheid vereenvoudigt en vooral naar concurrentiekrachten kijkt. Factoren zoals snelle technologische veranderingen, regelgeving en samenwerking tussen organisaties passen niet altijd volledig binnen de vijf krachten. Gebruik het model daarom als hulpmiddel en combineer het waar nodig met andere analyses.

Wil je naast concurrentiekrachten ook bredere ontwikkelingen in de externe omgeving onderzoeken? Met een DESTEP-analyse breng je demografische, economische, sociaal-culturele, technologische, ecologische en politiek-juridische factoren in kaart.

Wil je aanvullende factoren meenemen in je marktanalyse? Met Quillbots AI Chat kun je perspectieven verzamelen die buiten de vijf krachten vallen.