Wat betekent gaslighting? | Definitie & voorbeelden

Gaslighting is een vorm van manipulatie. Iemand laat je aan je eigen waarnemingen, herinneringen of gevoelens twijfelen.

Iemand die jou gaslight, doet bijvoorbeeld alsof een gebeurtenis die jij hebt meegemaakt niet heeft plaatsgevonden of beweert dat je je iets verkeerd herinnert. Hierdoor kun je uiteindelijk gaan twijfelen aan jezelf en aan wat je denkt, voelt of weet.

Gaslighting: voorbeeld
Je hebt gezien dat je vriend je telefoon heeft gepakt. Wanneer je hem hiermee confronteert, ontkent hij dat dit is gebeurd. Hij zegt:

“Dat heb ik nooit gedaan. Je zegt de laatste tijd vaker dingen die niet zijn gebeurd. Volgens mij word je delulu.”

Gaslighting kan leiden tot bijvoorbeeld:

  • Angst en depressie
  • Laag zelfbeeld
  • Afhankelijkheid van degene die je gaslight
Tip
Zorg voor correcte en consistente spelling in je teksten en berichten met Quillbots gratis Spellingscontrole tool.

Wat betekent gaslighting?

Gaslighting is een vorm van psychologische en emotionele manipulatie. Je laat iemand twijfelen aan zijn eigen ideeën, gedachten of ervaringen. Dit wordt gedaan door de waarheid en feiten te ontkennen en te verdraaien.

Het idee erachter is dat als je lang genoeg de feiten ontkent, iemand aan zichzelf begint te twijfelen. Iemand denkt: “Word ik nou gek?”

Gaslighten: voorbeeld
Je legt je sleutels elke dag op dezelfde plek in huis. Toch kun je ze regelmatig niet vinden. Je vraagt je partner of hij ze misschien heeft verplaatst. Hij zegt dat hij ze niet heeft aangeraakt en beweert dat jij ze nooit op die plek hebt gelegd. Wanneer je aangeeft dat je zeker weet dat je dat wel hebt gedaan, zegt hij dingen als “je wordt gek” en “je kunt je echt niets meer herinneren”.

Je begint daardoor te twijfelen aan je eigen geheugen en vraagt je af of je misschien toch dingen verkeerd onthoudt. Uiteindelijk bied je je partner zelfs excuses aan, omdat je je schuldig gaat voelen.

Je partner is je aan het gaslighten: hij probeert je aan je eigen herinneringen en waarnemingen te laten twijfelen.

De persoon die gaslight:

  • Draait de schuld om
  • Ontkent de feiten
  • Kleineert jou en je emoties

Gaslighten is een term die veel in de moderne datingwereld wordt gebruikt. Jongeren vinden het een ick of red flag als hun date ze gaslight. Andere termen in de moderne datingwereld zijn:

Aura Cringe Ghosten
Glow up Gyat Pookie
Rizz Simp Smash

Gaslighten: oorsprong

De term gaslighting komt oorspronkelijk uit het Britse toneelstuk “Gas Light” uit 1938. In het verhaal dimt een man stiekem de gaslampen in huis, waardoor het steeds donkerder wordt. Wanneer zijn vrouw dit opmerkt en hem ernaar vraagt, doet hij alsof er niets aan de hand is en suggereert hij dat haar zicht achteruitgaat.

Hij blijft dit volhouden totdat zijn vrouw aan haar eigen waarnemingen en verstand begint te twijfelen. Zijn doel is om haar ervan te overtuigen dat ze niet meer helder kan denken, zodat hij haar kan bestelen.

Veelgestelde vragen over gaslighting

Wat betekent gaslighting

Gaslighting” is een vorm van psychologische manipulatie waarbij iemand je aan je eigen waarnemingen, herinneringen of gedachten laat twijfelen.

De persoon die je gaslight, ontkent een situatie en bagatelliseert je gevoelens. Uiteindelijk ga je hierdoor twijfelen aan wat je zelf hebt gezien, gehoord of meegemaakt.

Een voorbeeld hiervan is wanneer je zeker weet dat iemand iets van je heeft gestolen. Deze persoon blijft dit ontkennen en beschuldigt je ervan dat je dingen verzint. Na verloop van tijd begin je aan jezelf te twijfelen. Misschien ben je inderdaad vergeetachtig geworden. Hierdoor kun je je uiteindelijk schuldig voelen, omdat je de ander onterecht zou hebben beschuldigd.

Tip: met Quillbots gratis Spellingscontrole tool heb jij altijd correcte en consistente spelling in je teksten.

Wat betekent gaslighting in het Nederlands?

Gaslighting in het Nederlands verwijst naar een vorm van psychologische en emotionele manipulatie.

Iemand die je gaslight, kan feiten ontkennen, de waarheid verdraaien en je gevoelens bagatelliseren. Hierdoor ga je twijfelen aan je eigen geheugen en waarnemingen.

Er is geen directe Nederlandse vertaling voor het Engelse woord “gaslighting”. Daarom gebruiken we de Engelse term ook in het Nederlands.

Tip: vertaal teksten naar een andere taal met Quillbots Vertaler.

Wat is de betekenis van gaslighting bij narcisme?

Gaslighting is een vorm van psychologische manipulatie en geen medisch symptoom van narcisme. Het gedrag kan wel voorkomen bij iemand die een narcistische persoonlijkheidsstoornis heeft.

Zowel gaslighting als narcistisch gedrag kunnen worden gebruikt om controle of macht over een ander te behouden. De twee begrippen zijn echter niet hetzelfde.

Gaslighting beschrijft een vorm van manipulatief gedrag, terwijl narcisme verwijst naar bepaalde persoonlijkheidskenmerken of, in ernstige gevallen, een persoonlijkheidsstoornis.

Tip: vergelijk de betekenis van meerdere begrippen met Quillbots gratis AI Chat.

Wat vind jij van dit artikel?
Daniël Dojčinović

Daniël holds a bachelor’s degree in cognitive musicology. His expertise lies in music, digital media culture, language, and the relationship between art and communication.

Vragen & opmerkingen

Klik op het vakje om te bevestigen dat je geen robot bent.